ყაზანის ღვთისმშობელი (რუს. Казанская Богоматерь) რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი უმთავრესი სიწმინდე იყო: ის ღვთისმშობელს ქალაქ ყაზანის მფარველად წარმოაჩენს. ხატის ასლებს კათოლიკური ეკლესიაც სცემს თაყვანს. საუკუნეების განმავლობაში ის რუსეთის მფარველ სიწმინდედ ითვლებოდა, სანამ 1904 წელს არ მოიპარეს და, სავარაუდოდ, გაანადგურეს. ყაზანის ღვთისმშობლის სახელზეა ნაკურთხი ორი დიდი ყაზანის ტაძარი — მოსკოვსა და სანქტ-პეტერბურგში — და მრავალი ეკლესია მთელ ქვეყანაში. მისი დღესასწაულებია 21 ივლისი და 4 ნოემბერი (ეს უკანასკნელი რუსეთში ეროვნული ერთიანობის დღეცაა).
ძველი და სათაყვანებელი ასლები დაბრძანებული იყო მოსკოვის ყაზანის ტაძარში, იაროსლავლსა და სანქტ-პეტერბურგში.
ხატი ზუსტი ხელნაკეთი ასლია, ამიტომ მისი ზომები განსაზღვრულია; კედელზე დასაკიდებელი კაკვები ნალის ლურსმნებია, ხატის კიდეებზე ჩარჩოს დამჭერი ლურსმნები კი განსხვავებულია, როგორც დედანზე. გამოსახულებები ტილოზე ხელით არის დახატული გამოცდილი ხატმწერების მიერ, ბიზანტიური ხელოვნების ტრადიციული წესით. ხე ათონის მთის მხრიდან, ხალკიდიკიდანაა — ეს წიფელია, რომელიც დაძველების დამუშავებას ადვილად ემორჩილება. გამოსახულებები 950 სინჯის ვერცხლით არის დაფარული, სპეციალური დამუშავებით, რომ დროთა განმავლობაში იერი არ შეიცვალოს. გამოსახული წმინდანების სახეების, ხელების ან სხეულის სხვა ნაწილების ღიობები თითო-თითოდ, ხელით არის ამოჭრილი ბეწვა ხერხით. შარავანდედებიც ასევე.