ხელნაკეთი ბიზანტიური ხატი: კრეტის ათი წმინდანი.
კრეტის ათი წმინდანი კუნძულ კრეტაზე სახარების სწავლებისთვის იღვწოდა დეციუსის ზეობისას. მათი ურყევი რწმენა უფლის მოძღვრებისადმი არაერთხელ დააყენა ისინი ადგილობრივი მმართველის რისხვის პირისპირ, მაგრამ ვერაფერმა გადაახვია ისინი ქრისტიანობის გზიდან.
კრეტის ათი წმინდანის — თეოდულოსის, სატურნინოსის, ევპოროსის, გელასიოსის, ევნიკიანოსის, ზოტიკოსის, აგათოპუსის, ბასილიდისის, ევარესტოსისა და პომპიოსის — სახელები ეკლესიის ხსოვნაში იმ დღეს დარჩა, როცა მმართველმა მათი თავის მოკვეთა ბრძანა.
ტროპარი
დიდი ქებაჲ მივაგოთ კრეტასა, რომელმან შვა პატიოსანნი ესე ქრისტეანენი, მარგალიტნი ქრისტესნი, და ნეტარნი ესე ათნი, მოწამეთა ნაშიერნი, რომელთა, მცირერიცხოვანთა, სძლიეს ყოველთა მანქანებათა ძლიერთა ეშმაკთასა; ამისთჳს ქრისტეს მოწამენი ძლევით გჳრგჳნოსან იქმნეს!
ხატი „კრეტის ათი წმინდანი“ ბიზანტიური ხელოვნების ზუსტი ასლია. გამოცდილი ოსტატები მას ოქროთი ბეჭდვის მეთოდით ქმნიან: ფონი 22-კარატიანი ოქროს ხატწერის ფურცლებით დეტალურად იფარება.
საბოლოო დამუშავებისას ხატი პერიმეტრზე მუქი წითლით იღებება და სპეციალური ლაქით იპრიალება, რათა ბზინვარება შეინარჩუნოს.
იგი იწარმოება ბრტყელ ან ჩაღრმავებულ ხის ფუძეზე და კედელზე დასაკიდებლად არის მორგებული.