ხსენების დღე: 8 (21) თებერვალი
წმინდა მოწამე თეოდორე გალატიის ევხაიტიდან იყო და პონტოს ჰერაკლეაში ცხოვრობდა. ის სახელოვანი სარდალი იყო, და იმპერატორ ლიკინიუსს მოახსენეს, რომ ქრისტიანი იყო და კერპებს ზიზღით ეკიდებოდა. ამიტომ ლიკინიუსმა ნიკომიდიიდან მასთან კაცები გაგზავნა, რომ პატივი მიეგოთ და თავისთან მოსვლა ეთხოვათ. თუმცა წმინდა თეოდორემ მათი პირით შეუთვალა, რომ სხვადასხვა მიზეზით აუცილებელი იყო, ლიკინიუსი თავად მისულიყო ჰერაკლეაში. ლიკინიუსმა, რომელიც ამაში წმინდა თეოდორეს ქრისტესგან განდგომის იმედს ხედავდა, ისე მოიქცა, როგორც სთხოვეს.
როცა იმპერატორი ჰერაკლეაში მივიდა, წმინდა თეოდორემ ის პატივით მიიღო, იმპერატორმაც თეოდორეს ხელი გაუწოდა, რადგან სჯეროდა, რომ მისი მეშვეობით ქრისტიანებს თავისი კერპების თაყვანისცემისკენ მიიზიდავდა. ხალხის შუაგულში ტახტზე მჯდომმა საჯაროდ უბრძანა თეოდორეს, ღმერთებს მსხვერპლი შეეწირა. მაგრამ თეოდორემ სთხოვა იმპერატორს, მისთვის მიენდო მისი ყველაზე პატივსაცემი ღმერთები — ოქროსა და ვერცხლისანი — რომ შინ წაეღო და იმ საღამოს თავად მოევლო მათთვის, და აღუთქვა, რომ მეორე დღეს საჯაროდ მიაგებდა მათ პატივს. ამ ამბით სიხარულით აღვსილმა იმპერატორმა ბრძანა, თეოდორეს თხოვნა შეესრულებინათ.
როცა წმინდანმა კერპები შინ წაიღო, ნაწილებად დაამსხვრია და ოქრო და ვერცხლი ღამით ღარიბებს დაურიგა. მეორე დღეს ასისთავმა მაქსენტიმ ლიკინიუსს მოახსენა, რომ ნახა ღატაკი, რომელსაც არტემიდას თავი მიჰქონდა. წმინდა თეოდორემ, ნაცვლად იმისა, რომ მოენანიებინა, თამამად აღიარა ქრისტე. დაუოკებელი მრისხანებით აღვსილმა ლიკინიუსმა წმინდანი მრავალგვარად აწამა და შემდეგ ჯვარს აცვა. ჯვარზე წმინდა მოწამეს კიდევ უფრო ტანჯავდნენ: დაასახიჩრეს, ისრებით განგმირეს, თვალები დასთხარეს და ჯვარზე სასიკვდილოდ დატოვეს. მეორე დღეს ლიკინიუსმა კაცები გაგზავნა, რომ მისი გვამი ზღვაში გადაეგდოთ, მაგრამ მათ წმინდანი ცოცხალი და სრულიად მთელი ჰპოვეს. ამით მრავალმა ირწმუნა ქრისტე. როცა ლიკინიუსმა დაინახა, რომ საკუთარი ხალხი ქრისტესკენ იხრებოდა და ქალაქი აღშფოთებული იყო, დაახლოებით 320 წელს თეოდორეს თავი მოჰკვეთა. წმინდანის წმინდა ნაწილები 8 ივნისს მამისეულ სახლში დააბრუნეს; ეს დღე დიდმოწამე თეოდორეს დღესასწაულიცაა.