პეჩერსკის (სვენსკის) ღვთისმშობელი წმინდა თეოდოსითა და ანტონით
1288
პეჩერსკის (სვენსკის) ღვთისმშობლის ხატი პეჩერსკელი წმინდანების — ანტონისა და თეოდოსის — გამოსახულების უძველესი ძეგლია. წმინდა ანტონი (+1073) კიევ-პეჩერსკის მონასტრის დამაარსებელი და თეოდოსის მოძღვარი იყო. წმინდა თეოდოსი (+1074) კიევ-პეჩერსკის მონასტრის წინამძღვარი იყო და კინოვიური ცხოვრების წესი დაამკვიდრა. „პეჩერსკის ღვთისმშობლის ხატის თქმულებაში“ ნათქვამია, რომ ხატი კიევ-პეჩერსკის მონასტრიდან 1288 წელს წაიღეს ბრიანსკის დაბრმავებული მთავრის, რომანის (მიხეილ ჩერნიგოველის ძის), თხოვნით და მიიტანეს ქალაქ ბრიანსკის მახლობლად ადგილას, სადაც სვენსკის მონასტრის ეკლესია ააგო „სასწაულებრივად თვალახელილმა მთავარმა“. დღეს მკვლევართა აზრი იმაზე იყოფა, არის თუ არა ეს ხატი სახელოვანი ძველი სიწმინდის ასლი თუ ორიგინალური გამოსახულება.
ხატი ორიგინალის ზუსტი ხელნაკეთი ასლია, ამიტომ მისი ზომები განსაზღვრულია. კედელზე ჩამოსაკიდი კაუჭები ნალის ლურსმნებია, ხოლო ჩარჩოს დამჭერი ლურსმნები ხატის კიდეებზე ორიგინალის მსგავსად განსხვავებულია. სახის, ხელებისა და სხვა დეტალების ღიობები ხელით, სათითაოდ იჭრება. ხე მუხისაა და ათონის მთის მხარიდან მოდის. ხატი მოვერცხლილია და სპეციალურად არის დამუშავებული, რათა წლების განმავლობაში არ შეიცვალოს.