ხელნაკეთი ბიზანტიური ხატი: წმინდა დიდმოწამე ანასტასია, მხსნელი ბორკილთა.
წმინდა ანასტასია, საპყრობილეთა გამომხსნელი, რომში დაიბადა მდიდარ ოჯახში და დედის წყალობით ქრისტიანად მოინათლა. როცა წამოიზარდა, წარმართმა მამამ ის რომაელ პუბლიუსს მიათხოვა, ამიტომ ქრისტიანულ საქმეებს ფარულად აკეთებდა.
მას „მკურნალი“ იმიტომ ეწოდა, რომ ხშირად ნახულობდა დატყვევებულ და წამებულ ქრისტიანებს წამლებით. ის მათ წამების დასათმენად ძალასაც აძლევდა.
პუბლიუსმა მისი რწმენა შეიტყო და იმპერატორ დიოკლეტიანეს გადასცა, რომელმაც მისი შეპყრობა და წამება ბრძანა. რადგან რწმენა არ უარყო, წმინდა დიდმოწამე ანასტასია 290 წელს კოცონზე დაწვეს.
წმინდა ანასტასია მკურნალის ტროპარი
ტარიგი შენი, უფალო იესუ, ღაღადებს ჴმითა მაღლითა: შენ მიყუარხარ, სიძეო ჩემო, და შენ გეძიებ რაჲ, აწ ვიღუწი, და ნათლისღებასა შენსა თანა ჯუარს-ვეცუმი და თანა დავეფლვი; ვივნებ შენთჳს, რაჲთა ვსუფევდე შენ თანა, და მოვკუდები შენთჳს, რაჲთა ვცხოვნდებოდე შენ შორის; არამედ ვითარცა მსხუერპლი უბიწოჲ შემიწყნარე, რომელი სურვილით შეგეწირე შენ. მისითა მეოხებითა, უფალო, აცხოვნენ სულნი ჩუენნი, ვითარცა დიდად მოწყალემან.
ხატი „წმინდა დიდმოწამე ანასტასია“ ბიზანტიური ხელოვნების ზუსტი ასლია. გამოცდილი ოსტატები მას ოქროთი ბეჭდვის მეთოდით ქმნიან: ფონი 22-კარატიანი ოქროს ხატწერის ფურცლებით დეტალურად იფარება.
საბოლოო დამუშავებისას ხატი პერიმეტრზე მუქი წითლით იღებება და სპეციალური ლაქით იპრიალება, რათა ბზინვარება შეინარჩუნოს.
იგი იწარმოება ბრტყელ ან ჩაღრმავებულ ხის ფუძეზე და კედელზე დასაკიდებლად არის მორგებული.