ხსენების დღე: 25 იანვარი (7 თებერვალი)
ეკლესიის ეს დიდი მამა და მოძღვარი 329 წელს არიანზში დაიბადა. ჯერ პალესტინის კესარიაში სწავლობდა, შემდეგ ალექსანდრიაში და ბოლოს ათენში. ალექსანდრიიდან ათენისკენ მიმავალს ზღვაზე სასტიკი ქარიშხალი დაატყდა, რამაც საფრთხეში ჩააგდო არა მხოლოდ მისი სიცოცხლე, არამედ ცხონებაც, რადგან ჯერ მონათლული არ იყო. ცრემლითა და მხურვალებით ევედრა ღმერთს, ეხსნა, და აღთქმა დადო, მთელი არსებით მისთვის მიეძღვნა თავი, და ქარიშხალი დაცხრა. ათენში წმინდა გრიგოლს შემდეგ შეუერთდა წმინდა ბასილი დიდი, რომელსაც უკვე იცნობდა; ათენში სწავლის შემდეგ გრიგოლი ბასილის თანამოღვაწე გახდა და გარკვეული დროით მასთან ერთად ცხოვრობდა ბერად პონტოს უდაბნოებში. დაახლოებით 379 წელს წმინდა გრიგოლი კონსტანტინოპოლის ეკლესიას მიეშველა. 381 წლამდე ეკლესიის მართვის შემდეგ 150 ეპისკოპოსისა და იმპერატორ თეოდოსი დიდის წინაშე წარმოთქვა გამოსათხოვარი სიტყვა — „სინტაქტერიონი“, რომელშიც ძის ღვთაებრიობა დაამტკიცა; ამ სიტყვაში მან ითხოვა და ყველასგან მიიღო ნებართვა კონსტანტინოპოლის კათედრის დატოვებისა. ის ნაზიანზში დაბრუნდა, სადაც სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა, და უფალში განისვენა 391 წელს, დაახლოებით სამოცდაორი წლისა.