ხელნაკეთი ბიზანტიური ხატი: მოციქული და მახარებელი წმინდა ლუკა.
მოციქული და მახარებელი წმინდა ლუკა სირიის ანტიოქიაში დაიბადა და წარმოშობით ბერძენი იყო. ის მოციქულ პავლეს მოწაფე იყო და მასთან ერთად რომამდე მივიდა სახარების საქადაგებლად. შემდეგ მარტო გაემართა შორეულ ქვეყნებში ღვთის სიტყვის სასწავლებლად და დაწერა ლუკას სახარება და მოციქულთა საქმენი.
ის ფერწერაშიც გამოირჩეოდა: ღვთისმშობლისა და იესო ქრისტეს, აგრეთვე პეტრე და პავლე მოციქულთა პირველ ხატებს მახარებელ ლუკას მიაწერენ.
მისი აღსასრულის შესახებ ცნობები ურთიერთსაწინააღმდეგოა: ზოგი წყარო მოწამეობრივ სიკვდილს ასახელებს, ზოგი კი მშვიდობიან აღსრულებას.
ტროპარი
წმიდაო მოციქულო და მახარებელო ლუკა, ევედრე მოწყალესა ღმერთსა, რაჲთა შეცოდებათა შენდობაჲ მოანიჭოს სულთა ჩუენთა.
კონდაკი
მოწაფე იქმენ რაჲ სიტყჳსა ღმრთისაჲ, პავლესთანა განანათლე ყოველი ქუეყანაჲ და განსდევნე ბნელი, დაწერე რაჲ საღმრთოჲ სახარებაჲ ქრისტესი.
ხატი „მოციქული და მახარებელი წმინდა ლუკა“ ბიზანტიური ხელოვნების ზუსტი ასლია. გამოცდილი ოსტატები მას ოქროთი ბეჭდვის მეთოდით ქმნიან: ფონი 22-კარატიანი ოქროს ხატწერის ფურცლებით დეტალურად იფარება.
საბოლოო დამუშავებისას ხატი პერიმეტრზე მუქი წითლით იღებება და სპეციალური ლაქით იპრიალება, რათა ბზინვარება შეინარჩუნოს.
იგი იწარმოება ბრტყელ ან ჩაღრმავებულ ხის ფუძეზე და კედელზე დასაკიდებლად არის მორგებული.