ყაზანის ღვთისმშობელი (რუს. Казанская Богоматерь) რუსეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ერთ-ერთი უმთავრესი სიწმინდე იყო: ის ღვთისმშობელს ქალაქ ყაზანის მფარველად წარმოაჩენს. ხატის ასლებს კათოლიკური ეკლესიაც სცემს თაყვანს. საუკუნეების განმავლობაში ის რუსეთის მფარველ სიწმინდედ ითვლებოდა, სანამ 1904 წელს არ მოიპარეს და, სავარაუდოდ, გაანადგურეს. ყაზანის ღვთისმშობლის სახელზეა ნაკურთხი ორი დიდი ყაზანის ტაძარი — მოსკოვსა და სანქტ-პეტერბურგში — და მრავალი ეკლესია მთელ ქვეყანაში. მისი დღესასწაულებია 21 ივლისი და 4 ნოემბერი (ეს უკანასკნელი რუსეთში ეროვნული ერთიანობის დღეცაა).
ძველი და სათაყვანებელი ასლები დაბრძანებული იყო მოსკოვის ყაზანის ტაძარში, იაროსლავლსა და სანქტ-პეტერბურგში.
ხატი ორიგინალის ზუსტი ხელნაკეთი ასლია, ამიტომ მისი ზომები განსაზღვრულია. კედელზე ჩამოსაკიდი კაუჭები ნალის ლურსმნებია, ხოლო ჩარჩოს დამჭერი ლურსმნები ხატის კიდეებზე ორიგინალის მსგავსად განსხვავებულია. სახის, ხელებისა და სხვა დეტალების ღიობები ხელით, სათითაოდ იჭრება. ხე მუხისაა და ათონის მთის მხარიდან მოდის. ხატი მოვერცხლილია და სპეციალურად არის დამუშავებული, რათა წლების განმავლობაში არ შეიცვალოს.