ხელნაკეთი ბიზანტიური ხატი: წმინდა ბასილი დიდი, კესარიის მთავარეპისკოპოსი.
წმინდა ბასილი დიდი კაპადოკიიდან იყო და განათლებული ოჯახიდან მოდიოდა; განათლება თავადაც კონსტანტინოპოლსა და ათენში მიიღო. ძმის, ბერი ნავკრატის გარდაცვალების შემდეგ მოინათლა და წლების განმავლობაში ეპისკოპოსის ხარისხამდე ავიდა.
წმინდა ბასილის მთავარი საზრუნავი ხალხის გაჭირვება და სწორი მწყემსური მსახურება იყო. ის აღმოსავლეთის ხალხისთვის მოწყალებისა და ქრისტიანული ზნეობის მაგალითი გახდა, და 379 წელს მისმა გარდაცვალებამ ისინი მწუხარებაში ჩააგდო.
მის სახელს უკავშირდება „ვასილოპიტას“ ჩვეულება, რომელსაც ქრისტიანები ახალი წლის ღამეს იცავენ. გადმოცემის თანახმად, იულიანემ კესარიის მცხოვრებლებს ძვირფასი ოქრო ხარკად მოსთხოვა და მათაც მისცეს. მაგრამ ის ბრძოლაში დაიღუპა, სანამ ხარკს მიიღებდა.
შემდეგ, როცა ნახევარი გლახაკთა საჭიროებისთვის დაიტოვა, წმინდა ბასილი დიდმა მცხოვრებლებს პურის გამოცხობა უბრძანა და თითოეულში ოქროს ნატეხი ჩადო. ეს პურები ყველა ოჯახს დაურიგა, რათა ყველას დაკარგული აენაზღაურებინა. ეს იყო პირველი „ვასილოპიტა“.
ტროპარი
ყოველსა ქუეყანასა განჴდა ჴმაჲ შენი, რომელმან შეიწყნარა სიტყუაჲ შენი, რომლითა ღმრთივშუენიერად ასწავე დოგმატნი, განმარტე ბუნებაჲ არსთაჲ და განაწესე ზნენი კაცთანი; სამეუფოო სამღდელოებაო, ღირსო მამაო, ევედრე ქრისტესა ღმერთსა მონიჭებად ჩუენდა დიდისა წყალობისა.
ხატი „წმინდა ბასილი დიდი“ ბიზანტიური ხელოვნების ზუსტი ასლია. გამოცდილი ოსტატები მას ოქროთი ბეჭდვის მეთოდით ქმნიან: ფონი 22-კარატიანი ოქროს ხატწერის ფურცლებით დეტალურად იფარება.
საბოლოო დამუშავებისას ხატი პერიმეტრზე მუქი წითლით იღებება და სპეციალური ლაქით იპრიალება, რათა ბზინვარება შეინარჩუნოს.
იგი იწარმოება ბრტყელ ან ჩაღრმავებულ ხის ფუძეზე და კედელზე დასაკიდებლად არის მორგებული.
გადიდება
