წმინდა ნიკოლოზი (შუა საუკუნეების რუსეთში — ნიკოლა) დიდი ქრისტიანი წმინდანია, რომელიც სასწაულებით განითქვა როგორც სიცოცხლეში, ისე აღსრულების შემდეგ. წმინდა ნიკოლოზი III საუკუნის მეორე ნახევარსა და IV საუკუნის პირველ ნახევარში ცხოვრობდა და მირის — მცირე აზიის ლიკიის დედაქალაქისა და მიტროპოლიის — მთავარეპისკოპოსი იყო. ქრისტიანული ეკლესიისადმი მსახურებისთვის მას არაერთხელ დევნიდნენ. ის დაახლოებით 345 წელს აღესრულა. 1087 წელს წმინდანის ნაწილები მირიდან გადაასვენეს ქალაქ ბარიში, აპულიაში (სამხრეთ იტალია); ეს მხარე XII საუკუნის შუა ხანებამდე ბერძნების მმართველობის ქვეშ იყო. შუა საუკუნეების რუსეთში კიევის მიტროპოლიტმა ეფრემმა (1097) დააწესა დღესასწაული წმინდანის ნაწილების გადმოსვენების აღსანიშნავად (ახალი სტილით 22 მაისი) და მისივე დროს შედგა წმინდა ნიკოლოზის მსახურება. მას შემდეგ რუსეთში წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრება ლიტერატურულ ჟანრად ჩამოყალიბდა. წმინდა ნიკოლოზის იკონოგრაფია ბიზანტიურ ხელოვნებაში X–XI საუკუნეებში ჩამოყალიბდა. მთავარანგელოზ მიქაელის ეკლესიის ფრესკა კონსტანტინოპოლურ ტრადიციას მიჰყვება; ეს ერთადერთი ჩვენთვის ცნობილი წმინდა ნიკოლოზის სრული ტანით გამოსახულებაა X–XII საუკუნეებიდან — გადაშლილი სახარებით.
ხატი ორიგინალის ზუსტი ხელნაკეთი ასლია, ამიტომ მისი ზომები განსაზღვრულია. კედელზე ჩამოსაკიდი კაუჭები ნალის ლურსმნებია, ხოლო ჩარჩოს დამჭერი ლურსმნები ხატის კიდეებზე ორიგინალის მსგავსად განსხვავებულია. სახის, ხელებისა და სხვა დეტალების ღიობები ხელით, სათითაოდ იჭრება. ხე მუხისაა და ათონის მთის მხარიდან მოდის. ხატი მოვერცხლილია და სპეციალურად არის დამუშავებული, რათა წლების განმავლობაში არ შეიცვალოს.
გადიდება
