ღვთისმშობელი შემსმენელი, ბიზანტიური ხატი

ხელნაკეთი ბიზანტიური ხატი: ღვთისმშობელი „შემსმენელი“ (ეპაკუუსა — ბერძნულად „ის, ვინც ისმენს“), რომელსაც კალთაში იესო ქრისტე უზის.

გადმოცემით, ღვთისმშობლის ეს სახელი ნეტარი კოზმანის ვედრებიდან მომდინარეობს, რომელიც ღვთისმშობელმა XIII ან XIV საუკუნეში შეისმინა და აღასრულა.

კერძოდ, ათონის ზოგრაფის მონასტერში ნეტარმა კოზმანმა ხატს მიმართა: „ყოვლადწმინდაო ღვთისმშობელო, ევედრე შენს ძესა და ღმერთს, ცხონების გზაზე დამაყენოს“. მაშინ ღვთისმშობლის ხმა გაისმა: „ძეო ჩემო და ღმერთო, ასწავლე შენს მონას, როგორ ცხონდეს“, და მაშინვე იესო ქრისტემ მიუგო: „დაე, დატოვოს მონასტერი და მარტოობაში ჰპოვოს სიმშვიდე“.

მას შემდეგ ნეტარმა კოზმანმა თავი ისიქაზმს მიუძღვნა, ღვთისმშობლის ხატი კი სასწაულებით იდიდება.

ხატი „ღვთისმშობელი შემსმენელი“ ბიზანტიური ხელოვნების ზუსტი ასლია. გამოცდილი ოსტატები მას ოქროთი ბეჭდვის მეთოდით ქმნიან: ფონი 22-კარატიანი ოქროს ხატწერის ფურცლებით დეტალურად იფარება.

საბოლოო დამუშავებისას ხატი პერიმეტრზე მუქი წითლით იღებება და სპეციალური ლაქით იპრიალება, რათა ბზინვარება შეინარჩუნოს.

იგი იწარმოება ბრტყელ ან ჩაღრმავებულ ხის ფუძეზე და კედელზე დასაკიდებლად არის მორგებული.