ხელნაკეთი ბიზანტიური ხატი: წმინდანები პელაგია და ანასტასია რომაელი.
წმინდა პელაგია კილიკიის ტარსუსში დაიბადა წარმართულ ოჯახში. ხილვის შემდეგ ქრისტიანად მოინათლა, მაგრამ იმპერატორმა დიოკლეტიანემ, მისი საქციელით განრისხებულმა, იესო ქრისტეს უარყოფა მოსთხოვა. როცა წმინდა პელაგიამ უარი თქვა, ბრძანა, ის გავარვარებულ სპილენძის ხარში ჩაესვათ, სადაც საშინელი სიკვდილით აღესრულა.
წმინდა ანასტასია რომში დაიბადა მდიდარ ოჯახში და სილამაზით იყო ცნობილი. ის ქრისტიანულად აღიზარდა, რის გამოც მშობლების გარდაცვალების შემდეგ მთელი ქონება ღარიბებს დაურიგა. ის მონაზონი გახდა და თავმდაბლად ცხოვრობდა.
დაახლოებით 256 წელს მმართველმა პრობმა ის შეიპყრო და, მისი სილამაზით მოხიბლულმა, იესო ქრისტეს უარყოფა მოსთხოვა. როცა წმინდა ანასტასიამ მისი მოთხოვნის შესრულებაზე უარი თქვა, პრობმა მისი წამება და თავის მოკვეთა ბრძანა.
წმინდა ანასტასია რომაელის ტროპარი
ტარიგი შენი, იესუ, ანასტასია, ღაღადებს ჴმითა მაღლითა: „შენ მიყუარხარ, სიძეო ჩემო, და შენ გეძიებ რაჲ, ვითმენ ტანჯვათა; ნათლისღებასა შინა ჯუარს-ვეცუ, რაჲთა ვსუფევდე შენ შორის, და მოვკუდი, რაჲთა ვცხოვნდებოდე შენ თანა; შემიწყნარე მე, ვითარცა მსხუერპლი უბიწოჲ, რამეთუ სიყუარულით შეგეწირე“. მისითა მეოხებითა აცხოვნენ სულნი ჩუენნი, ვითარცა მოწყალემან.
ხატი „წმინდანები პელაგია და ანასტასია რომაელი“ ბიზანტიური ხელოვნების ზუსტი ასლია. გამოცდილი ოსტატები მას ოქროთი ბეჭდვის მეთოდით ქმნიან: ფონი 22-კარატიანი ოქროს ხატწერის ფურცლებით დეტალურად იფარება.
საბოლოო დამუშავებისას ხატი პერიმეტრზე მუქი წითლით იღებება და სპეციალური ლაქით იპრიალება, რათა ბზინვარება შეინარჩუნოს.
იგი იწარმოება ბრტყელ ან ჩაღრმავებულ ხის ფუძეზე და კედელზე დასაკიდებლად არის მორგებული.