ხელნაკეთი ბიზანტიური ხატი: ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი ოდიგიტრია გვირგვინით. ხატი „გზის მაჩვენებლის“ სახელითაც არის ცნობილი.
ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის სასწაულმოქმედი ხატი „ოდიგიტრია“ ისტორიულად ჩვენი ეკლესიის პირველ ხატად ითვლება, როგორც ღვთისმშობლისადმი სავედრებელი კანონის მეგალინარიშია ნათქვამი:
„დადუმნენ ბაგენი უღმრთოთანი, რომელნი არა თაყუანის-სცემენ პატიოსანსა ხატსა შენსა, რომელსა ოდიგიტრია ეწოდების და რომელი დაგჳხატა ჩუენ ლუკა მოციქულმან და მახარებელმან“.
გადმოცემის თანახმად, ხატს სახელი ღვთისმშობლის მიერ აღსრულებული სასწაულიდან ეწოდა: იგი ორ უსინათლოს გამოეცხადა და კონსტანტინოპოლში, ოდიგიტრიას ღვთისმშობლის მონასტერში მიიყვანა, სადაც მხედველობა დაუბრუნა.
ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატი „ოდიგიტრია“ მრავალი წელი ათონის ვატოპედის მონასტერში იყო, სანამ 1730 წელს სასწაულებრივად ქსენოფონტის მონასტერში არ გამოჩნდა. ბერებმა ხატი თავის ადგილას დააბრუნეს, მაგრამ ის კვლავ იდუმალად ქსენოფონტის მონასტერში აღმოჩნდა.
მას შემდეგ ხატი ქსენოფონტოსის წმინდა მონასტერშია და იქ ეთაყვანებიან — იქ დაასვენეს ბერებმა, რომელთაც ღვთისმშობლის ნება პატივი სცეს.
ხატი „ყოვლადწმინდა ღვთისმშობელი ოდიგიტრია გვირგვინით“ ბიზანტიური ხელოვნების ზუსტი ასლია. გამოცდილი ოსტატები მას ოქროთი ბეჭდვის მეთოდით ქმნიან: ფონი 22-კარატიანი ოქროს ხატწერის ფურცლებით დეტალურად იფარება.
საბოლოო დამუშავებისას ხატი პერიმეტრზე მუქი წითლით იღებება და სპეციალური ლაქით იპრიალება, რათა ბზინვარება შეინარჩუნოს.
იგი იწარმოება ბრტყელ ან ჩაღრმავებულ ხის ფუძეზე და კედელზე დასაკიდებლად არის მორგებული.